| HHB: 3. YARGI PAKET襤NDE HALKTAN G襤ZLENENLER
AKP iktidar覺 arka arkaya reform paketleri a癟覺kl覺yor. 3. Yarg覺 paketi de Adalet Komisyonundan ge癟ti, meclise havale edildi.

A癟覺klama No: 356 / 05.06.2012, 襤stanbul

3. YARGI PAKET襤NDE HALKTAN G襤ZLENENLER

AKP iktidar覺 arka arkaya reform paketleri a癟覺kl覺yor. 3. Yarg覺 paketi de Adalet Komisyonundan ge癟ti, meclise havale edildi. AKP iktidar覺na sipari edilen tasar覺 metinleri, olduu gibi hi癟 deitirilmeden Meclisten ge癟iriliyor. 3. Yarg覺 paketinin kanunlamas覺 da an meselesi. Yarg覺 Hizmetlerinin Etkinletirilmesi Amac覺yla Baz覺 Kanunlarda Deiiklik Yap覺lmas覺 Ve Bas覺n Yay覺n Yoluyla 襤lenen Su癟lara 襤likin Dava Ve Cezalar覺n Ertelenmesi Hakk覺ndaki Kanun Tasar覺s覺 ad覺n覺 ta覺yan paket tasar覺 87 maddeden olumaktad覺r. 襤cra 襤flas Kanunu, 襤 Mahkemeleri Kanunu, Bas覺n Kanunu, Ceza Kanunu, Ter繹rle M羹cadele Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Dan覺tay Kanunu dahil toplamda 27 kanunda deiiklik yap覺lmaktad覺r. Yarg覺 Hizmetlerinin etkinletirilmesi ad覺 alt覺nda halk覺n adalete ulama hakk覺 k覺s覺tlan覺yor, irketlere kar覺 ilenen su癟lar覺n ceza miktar覺 art覺r覺l覺yor, savunma hakk覺 k覺s覺tlan覺yor, haberleme hakk覺na m羹dahale ediliyor, 繹zel hayat ihlal ediliyor.

Tasar覺da, 2576 say覺l覺 kanunun (B繹lge 襤dare Mahkemeleri, 襤dare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerini Kuruluu Ve G繹revleri Hakk覺nda Kanun) da yap覺lacak deiiklikle, Dan覺tayda g繹revli h璽kimin tek ba覺na alaca覺 kararlar覺n say覺s覺n覺 art覺rmaktad覺r. Eskiden 1000 TL deerindeki davalar覺n kararlar覺 i癟in tek ba覺na yetkili olan h璽kim, art覺k miktar 50.000 deerindeki t羹m davalarda dosyada tek ba覺na karar alabilecek. Heyet halinde al覺nan kararlar art覺k tek bir h璽kim karar覺yla al覺nabilecek. Ayn覺 durum idare ve vergi mahkemelerinde de ge癟erli olacak. B繹ylece h璽kimlerden tasarruf edecekler.

Dan覺tay Kanunu ve 襤dare Mahkemesi Kanununda yap覺lacak deiiklikle; 襤dare ve Dan覺tay mahkemelerinde a癟aca覺m覺z davalarda y羹r羹tmeyi durdurma karar覺 vermenin artlar覺 a覺rlat覺r覺ld覺覺 gibi, y羹r羹tmeyi durdurma karar覺 verilmesi i癟in idarenin savunmas覺n覺n al覺nmas覺 art覺 getiriliyor. Bu durumda okuldan at覺lan bir 繹renci bir g羹nde y羹r羹tmeyi durdurma karar覺 alabilecek ve okuluna d繹nebilecekken, mahkeme y羹r羹tmeyi durdurma karar覺 almas覺 gerektiini anlasa bile idarenin savunmas覺n覺 beklemek zorunda kalacak, idarenin savunma yapaca覺 s羹re de belirsiz b覺rak覺lm覺t覺r. Mahkeme birka癟 ay boyunca idareyi savunma vermek i癟in bekleyecek, bu s羹re boyunca telafisi m羹mk羹n olmayan sonu癟lar覺n nas覺l engellenecei ise hi癟 d羹zenlenmemi, tasar覺 y羹r羹tmeyi durdurma karar覺 vermeyi zorlat覺r覺rken, y羹r羹tmeyi durdurman覺n reddilmesi karar覺n覺n hemen verebileceini d羹zenlemitir. Bu durumda tasar覺 襤dare ve Dan覺tay Mahkemelerinde dava a癟覺lmas覺n覺n alt覺n覺 boaltmaya, dava a癟man覺n ilevini zay覺flatmaya 癟al覺maktad覺r. Afet Riski Alt覺ndaki Alanlar覺n D繹n羹t羹r羹lmesi Hakk覺ndaki kanununda mahkemenin y羹r羹tmeyi durdurma karar覺 vermesini yasaklad覺klar覺n覺 hat覺rlarsak, zamanla idare mahkemelerini ilevli hale getiren y羹r羹tmeyi durdurma karar覺n覺 t羹m davalarda ortadan kald覺racaklar覺 anla覺lmaktad覺r.

Ter繹rle M羹cadele Kanunda yap覺lacak deiiklik ile; Soruturma dosyas覺n覺n incelenmesi ve dosyadan 繹rnek al覺nmas覺 hakk覺 ile ilgili k覺s覺tlaman覺n s覺n覺rlar覺 geniletilmitir. M羹dafiinin haz覺r bulunduu ilemler ve ifade tutanaklar覺 dahi 羹癟 ay s羹reyle ilgilisine verilmeyecek. Soruturmay覺 tehlikeye d羹羹rmeyecei aik璽r olan evraklar, sal覺k raporlar覺 dahi verilmeyecek.

Bas覺n Kanununda yap覺lan deiiklik ile, bas覺n su癟u nedeniyle a癟覺lacak davalar覺n zamana覺m覺 s羹resi uzat覺lmaktad覺r. Bas覺n i癟in zamana覺m覺 s羹resinin k覺sa olmas覺 ceza tehdidi a癟覺s覺ndan lehlerine bir d羹zenleme iken, zamana覺m覺n覺n uzat覺lmas覺 bas覺n i癟in aleyhte bir d羹zenlemedir.

Ceza Kanununda yap覺lan deiiklik ile; silah say覺labilen eyalar覺n tan覺m覺 geniletilmi, yang覺n 癟覺kart覺c覺 herhangi bir madde 繹rnein deodorant, kolonya gibi maddeler de silah say覺labilen eyalar aras覺na girmitir.

Elektrik, doalgaz irketleri gibi irketlere y繹nelik ilenen su癟lardaki ceza miktar覺 a覺rlat覺r覺lmaktad覺r. Ka癟ak olarak kullan覺lan su ve doalgaz hapis cezas覺 ile cezaland覺r覺l覺yor.

Yap覺lan soruturma ve kovuturma hakk覺nda s繹z s繹ylemek, deerlendirmede bulunmak, adil yarg覺lama istemek dahi yarg覺y覺 etkilemeye teebb羹s olarak deerlendirilebilecek genilikte d羹zenlenmitir.

Yap覺lan bir soruturma hakk覺nda bilgi vermek, bilgi almaya 癟al覺mak su癟 kapsam覺na al覺nm覺, aleni yarg覺lama hakk覺 s覺n覺rlanmaya 癟al覺覺lm覺t覺r.

Ceza Muhakemesi Kanununda tutuklaman覺n artlar覺na ilikin yap覺lan d羹zenleme ise, mevcut olana g繹re ileri olmay覺p, sadece bir baka maddenin tekrar覺ndan ibarettir. Y羹r羹rl羹kteki CMKn覺n 101. maddesi Bu istemlerde mutlaka gerek癟e g繹sterilir ve adli kontrol uygulamas覺n覺n yetersiz kalaca覺n覺 belirten hukuki ve fiili nedenlere yer verilir (2) Tutuklamaya, tutuklaman覺n devam覺na veya bu husustaki bir tahliye isteminin reddine ilikin kararlarda hukuki ve fiili nedenler ile gerek癟eleri g繹sterilir. eklinde d羹zenlenmitir. Tasar覺 metni Tutuklamaya, tutuklaman覺n devam覺na veya bu husustaki bir tahliye isteminin reddine ilikin kararlarda; a) Kuvvetli su癟 羹phesini, b) Tutuklama nedenlerinin varl覺覺n覺, c) Tutuklama tedbirinin 繹l癟羹l羹 olduunu, g繹steren deliller somut olgularla gerek癟elendirilerek a癟覺k癟a g繹sterilir. eklinde deitirilmitir. Bu deiiklik ise CMK 100. maddesinin tekrar覺ndan baka bir ey deildir. CMK 100. madde (1) Kuvvetli su癟 羹phesinin varl覺覺n覺 g繹steren olgular覺n ve bir tutuklama nedeninin bulunmas覺 halinde, 羹pheli veya san覺k hakk覺nda tutuklama karar覺 verilebilir. 襤in 繹nemi, verilmesi beklenen ceza veya g羹venlik tedbiri ile 繹l癟羹l羹 olmamas覺 halinde, tutuklama karar覺 verilemez. eklindedir.

Y羹r羹rl羹kteki yasa maddesi, kiinin tutuklanmas覺na, tutukluluun devam覺na veya tutuklaman覺n reddine ilikin kararlarda sadece hukuki sebepleri deil, fiili nedenleri de gerek癟eli olarak belirtmesi gerektiini d羹zenlenmitir. Yani mahkeme tutuklulua ilikin kararlar覺nda dosya hakk覺ndaki hukuki nedenler d覺覺nda, san覺覺n yarg覺laman覺n devam覺n覺 olumsuz ekilde etkileyeceini g繹sterebilecek fiili nedenleri de gerek癟esi ile beraber belirtmek zorundad覺r. Durum b繹yle olmas覺na ramen, yap覺lacak deiikliin ileri olduunu s繹ylemek, tutuklama ter繹r羹n羹n yaratt覺覺 huzursuzluu yumuatmak arzusundan kaynaklanmaktad覺r.

Y羹r羹rl羹kteki CMKn覺n 100 ve 101inci maddesine g繹re, delilleri karartma, yok etme ihtimali olmayan, ka癟mayaca覺 beli olan hi癟 kimsenin tutuklanmamas覺 gerekmektedir. Ancak bata zel Yetkili Mahkemeler olmak 羹zere hi癟bir mahkemenin kanuna uyduunu s繹ylemek m羹mk羹n deildir.

Ceza Muhakemesinde yap覺lan dier deiiklik ile; tutuklama yerine adli kontrol uygulanacak cezalar覺n 羹st s覺n覺r覺n覺 羹癟 y覺ldan be y覺la 癟覺kartm覺t覺r, ancak her d羹zenlemede olduu gibi yine politik sebeple yarg覺lananlar bu d羹zenlemenin d覺覺nda olduunu belirtmek gerekir. Politik sebeple yarg覺lananlar覺n hi癟 birinin cezalar覺n覺n 羹st s覺n覺r覺 be y覺l ve alt覺nda deildir. Dolay覺s覺yla zel Yetkili Mahkemelerde yarg覺lananlar a癟覺s覺ndan tutuklama yerine adli kontrol uygulanmas覺n覺n s覺n覺rlar覺 geniletilmemitir.

Yarg覺lanan kiiler, karar durumas覺nda, m羹dafii bulunmasa da savunma yap覺lmadan karar verilebilecek. M羹dafiye savunma yapmas覺 i癟in yeterli s羹re verilmeyecek. Savunma hakk覺 kullan覺lmadan dava bitirilmi olacak. Ceza yarg覺lamas覺nda avukat覺n bulunmas覺 tamamen ekilsel bir nitelie d繹n羹t羹r羹lecektir.

Yap覺lacak yasal deiikliin ne getirecei bizim i癟in gayet a癟覺kt覺r, h覺zl覺 yarg覺lama ile dosyalar incelenmeden polisin haz覺rlam覺 olduu soruturma dosyas覺n覺, polisin belirledii ceza maddeleri ile mahkemelerce onaylanacak. Savunma hakk覺 yok say覺lacak, Ceza Kanunun Adil Yarg覺lamay覺 Etkileme maddesinde deiiklik yap覺larak yarg覺y覺 etkilemeye teebb羹s eden kiilerin, masumiyet ilkesini ihlal edenlerin cezaland覺r覺laca覺 belirtilmektedir. zel Yetkili A覺r Ceza Mahkemelerinde dosyalar覺n gizli olmas覺 nedeniyle gizlilii ihlal eden kurumun polisler olduu apa癟覺k ortada iken bu g羹ne kadar polis hakk覺nda a癟覺lm覺 bir soruturma bulunmamas覺 yap覺lacak d羹zenlemenin h璽kimlerin adil yarg覺lamay覺 salamalar覺 i癟in m羹cadele verenleri hedefledikleri 癟ok a癟覺kt覺r.

AKP iktidar覺 y覺llar覺n m羹cadelesi ile kazan覺lm覺 hakk覺m覺za sald覺rmaktan vazge癟melidir. Reform gibi g繹sterilen yarg覺 paketlerinin i癟erii incelendiinde reform s繹ylemini atlatmaca olduu ortadad覺r.

AKP iktidar覺 Ter繹rle M羹cadele Kanununu, Ceza Muhakemesi Kanunun 250, 251 maddeleri kald覺r覺lmal覺d覺r. Bas覺n 羹zerindeki bask覺lara son verilmeli, tutuklu bas覺n emek癟ileri serbest b覺rak覺lmal覺d覺r. rg羹tlenme, D羹羹ncelerimizi 襤fade Etme hakk覺m覺za y繹nelin sald覺r覺lardan vazge癟melidir.

HALKIN HUKUK BROSU

HALKIN HUKUK BROSU
H羹rriyet Mah. Dr. Cemil Beng羹 Cad.
Beyder Sk. No:3/3 K璽覺thane/襤STANBUL
Tel/Faks 0212 296 31 59 / halkinhukuk@gmail.com
2012.06.05
Bu yaz覺 1360 kez okundu
Geri D繹n